AnaSayfa
Doğacı
Sinema
Müzikoman
Dile Düşenler
Yazarlar
  Metin Gülbay
  Necla Akgökçe
  Handan Koç
  Suna Aras
İletişim
 
 

 
Kırkkilit-Atkuyruğu (equisetum averse)


Nasıl tanırız?
Biraz olsun kırsal alanlara çıkmış ve doğayla ilişkide bulunmuş herkesin tanıdığı bir bitkidir. Sulak, balçıklı, temiz topraklarda yetişeni en etkilisidir. Fundalıklarda ve orman kenarlarında da yetişir. Boyu 40 cm.ye kadar çıkar. Sulak yerlerde daha uzun boylu olduğu da olur. İlkbaharda kahverengi sapları ortaya çıkar, birbirine eklenmiş gibi duran gövdesinin tam ucundan meyvesi diyebileceğimiz tohum kesesi ve eklem yerlerinden ise çam ağaçlarınınkini andıran yaprakları çıkar. Diğer bitkilerden bir bakışta ayrılan özel bir anatomisi vardır.
Halk dilindeki adı nedir?
Halk dilinde Kırkkilit, Atkuyruğu, Tilkikuyruğu gibi isimler alır. Kırkkilit yetiştiği yerin toprak özelliklerine göre üç ila 16 dereceye kadar silisik asit içerir. Bu bitki ile ilgili kritik bir ipucu verelim: Sulak yerlerde bataklıklarda yetişen ve ağaçlaşmış gövdeli büyük bitkiler -gövdesi parmak kalınlığına ulaşanlar- banyo için kullanılır. Çay olarak içmek için ise orman kenarlarında yetişenler ve küçük boylu olanları tercih edilmelidir.
Bu bitki halk hekimliğinde çok uzun süreden beri oldukça iyi bilinir ve yoğun olarak kullanılır. Özellikle ciğer, böbrek ve mesane rahatsızlıkları ve kan dindirme konusundaki etkisi çok iyi bilinir.
Yara İyileştirici etkisi var mıdır?
Kırkkilit, halk hekimliğinde yaralar ve şişliklerde de oldukça etkin bir şekilde kullanılır. Kemiğe kadar işlemiş ve çürümeye başlamış yaralarda kötüleşmeye başlamış şişliklerde sıcak lapa olarak kullanılırdı.
Yine eski halk hekimleri belli bir yaşa gelmiş insanların devamlı olarak günde bir fincan Kırkkilit çayı içmelerini sağlık verirler. Kırkkilit tüm romatizmal ağrılar, gut, varis ve sinir ağrılarında etkili bir rahatlatıcı olarak bilinir.
Böbrek ve idrar yollarında etkin midir?
Günümüzde de Kırkkilit özellikle mesane rahatsızlıklarında oldukça etkilidir. İdrar söktürücü etkisi nedeniyle böbreklerde taş oluşumuna karşı kullanılabilir. Sıcak Kırkkilit banyolarının da yardımıyla küçük taşları düşürmek işten bile değildir.
Aynı zamanda vücudun su topladığı durumlarda ağır iltihaplı hastalıklarda su toplanması durumunda oldukça faydalıdır. Buna göğüs içi su toplanması da dahildir.
Böbreklerin ağır baskı altında kaldığı zorlu doğumlardan sonra annelerde karşılaşılan görme bozukluklarının giderilmesinde Kırkkilit çayları ve banyosu faydalıdır.
Pek çok hallerde depresif durumların titiz bir şekilde izlenmesi sonucu olayın böbrek fonksiyonlarının yetersizliği veya düzensizliğinden ortaya çıktığı anlaşılmıştır. Kırkkilit çok başarılı bir böbrek şifacısıdır. Bu konuda bitkiler arasında adeta eşizdir.
Vücuttaki Fazla Suların atılmasında yararlı mıdır?
Vücuttan su atılması gereken pek çok durumda doktora danışıldıktan sonra diğer tüm ilaçlar 4-5 günlüğüne kesilerek günde 5 fincan at kuyruğu yudum yudum acele etmeden içilir. Burada ritim 10- 15 dakikada bir yudum şeklinde olmalıdır. Bu şekilde vücuttaki tüm biriken suyu dışarı atmayı başarırsınız. Aynı şekilde böbrek ve mesane rahatsızlıklarında bu kür aynen uygulanabilir. Aynı şekilde böbrek havuzu iltihaplarında Kırkkilit banyoları harikalar yaratabilir.
Cilt hastalıklarına karşı etkin midir?
Kırkkilit otu kaşıntılı cilt hastalıkları, iltihaplı cilt enfeksiyonlarında uyuz ve kelleşme hallerinde bile kullanılabilir. Bu durumlarda atkuyruğu usaresi ile kompresler yapmak oldukça faydalıdır. Kırkkilit banyoları iltihaplı tırnak yaralanmaları, kronik yaralar, egzama ve mayasıl çeşitlerine ve lupusa faydalıdır. Hemoroidlerde taze atkuyruğu lapası etkili bir ilaçtır.
Kan durdurucu etkisi ve akciğerler üzerindeki etkisi
Burunda meydana gelen ve durmayan kanamalarda soğutulmuş Kırkkilit usaresi kompres olarak konulur. Kırkkilidin kan durdurucu etkisi bununla sınırlı değildir. Mide kanamaları, hemoroid, ciğer kanamaları ve rahim kanamalarında kan durdururcu olarak kullanılabilir. Özellikle ağrılı kadın hastalıklarında oturma banyosu olarak kullanılması da tavsiye edilir.
Kan durdurucu olarak kullanıldığı hallerde çaya konan Kırkkilit miktarı artırılır. Normalde 250 ml. suya toz hale getirilmiş bir çay kaşığı Kırkkilit konurken bu durumda üç çay kaşığı kullanmakta fayda vardır.
Kırkkilit içindeki silisik asit sayesinde özellikle akciğer tüberkülozu, kronik bronşit ve diğer ciğer zafiyetlerinde en iyi ilaçlardan biridir. Bazı bitki uzmanlarınca kötü karakterli tümörlerin ilerlemesini baskı altına aldığı ve yavaşlattığı da rapor edilmiştir.
Kırıklar, romatizma, kireçlenme ye karşı
Daha önce de söylemiştik. Ağır yaralanmalar hatta kemiğe kadar işlemiş yaralarda Kırkkilitin olağanüstü bir şifa kabiliyeti vardır. Yine kireçlenmeler, romatizmal ağrılara karşı çıban otuyla birlikte alındığına etkisi bir kat daha artar. Yine iskelet sistemini destekleyici etkisi nedeniyle kemik kırıklarında ve kemiğin de hasar gördüğü burkulma ve zedelenmelerde Kırkkilit çayı çok etkilidir. Bu noktada bir uyarı yapmalıyız. İdrar söktürücü etkisi nedeniyle ayak kırıklarında haddinden fazla tüketimi sizi biraz zora sokabilir.
Yatak ıslatamaya karşı kullanılabilir mi?
Belli bir miktarın üzerinde kullanımı halinde idrar söktürücü olmasına rağmen Kılıç otu ile beraber kullanıldığına yatak ıslatmaya karşı etkili bir ilaç olarak kullanılabilir. Burada önemli olan iki fincanlık karışımı neredeyse bütün güne bölerek yudum yudum içmektir.
Antiseptik Gargara olarak
Kırkkilit veya diğer adıyla Atkuyruğu bademcik iltihabı, ağız iltihapları, diş eti kanamaları damak ve boğazdaki polipler gibi durumlarda gargara olarak kullanılabilir. Bu özelliği ile adaçayına çok benzer.
Mucizevi kompresler
Özellikle sıcak uygulanan kompresler ve lapaların ağrı giderici etkisi öteden beri bilinmektedir. Kırkkilit travmaların haricinde kramplı mide şikayetlerinde, karaciğer ve safra kesesi ağrılarında rahatlatıcı etkisiyle ün yapmıştır. Omurga, bel kemiği ağrıları boyun tutulmalarında da kompresler ve banyolar oldukça sık kullanılan yöntemlerden biridir.
Kullanımı
Kırkkilit’in hazırlanışı ve kullanımı aşağı yukarı tüm diğer bitkiler gibidir. Yine de hazırlanmasında özellik gereken halleri kısaca özetlemeye çalışacağım.
Öncelikle tekrar etmeliyiz ki. Sulak ve bataklık yerlerden toplananlar ve artık ağaçlaşmış gövdesi parmak kalınlığına ulaşmış atkuyrukları banyolar için uygundur. Çay olarak kullanılan ve usare çıkarılanları daha kuru yerlerden orman kenarları ve patikalardan toplananlarıdır. Dışarıdan satın aldığınızda boğumların ve yaprakların boyundan ve gövde kalınlığından nereden toplandığını az çok tahmin edebilirsiniz.
Buhar kompresi
Atkuyruğu ile özel olarak hazırlanan buhar kompresleri için iki avuç dolusu atkuyruğu bir süzgece konur ve kaynayan suyun üzerine asılır. Ot sıcak ve buhardan yumuşayınca keten bir beze konur ve hasta yere sıcak olarak sarılır.
Oturma banyosu nasıl yapılmalı?
100 gr. atkuyruğu soğuk suda bir gece bekletilir. Ertesi gün kaynama derecesine kadar ısıtılır ve banyo suyuna karıştırılır. Banyo en az 20 dakika sürmelidir. Su küvete böbrekleri örtecek kadar doldurulmalıdır. Banyodan çıkınca kurulanmadan bir bornoza sarılarak bir saat kadar dinlenmek iyi gelecektir.
Lapa nasıl yapılır?
Taze atkuyruğuyla yapılır. Bitki iyice kıyılır ve bir tahta üzerinde lapa haline gelinceye kadar bir oklava yardımıyla ezilir. Ardından hasta bölgeye tatbik edilir.
Hülasası nasıl yapılır?
10 gr taze atkuyruğu 50 ml alkole (genelde kanyak tercih edilir) yatırılır.14 gün sıcak ortamda bekletilir. Bu süre içinde her gün çalkalanmalıdır.
Cengiz İzgi
cengizizgi@yahoo.com

 
- Ortakhaber.com
Yazıcıya gönder

 

 
Site Arşivinde :
Anket
AKP ile Gülen cemaati arasındaki dershane tartışmasının seçim sonuçlarını etkileyeceğini düşünüyor musunuz?
 
Evet
Hayır
Fikrim yok